Główna Wydawnictwa Monografie Prace naukowe - Monografie KOMAG Monografia nr 19 - BRAK W SPRZEDAŻY

Monografia nr 19 - BRAK W SPRZEDAŻY

Wpływ zaszłości eksploatacyjnych i zaburzeń tektonicznych na możliwość wystąpienia tąpnięcia

Zdzisław Kłeczek, Andrzej Zorychta, Dariusz Chlebowski, Włodzimierz Etryk, Adam Krzyżowski
Gliwice 2007, s.1-55,  il., bibliogr.

Koincydencja czynników geologicznych i górniczych związana przede wszystkim z wiekiem najbardziej zagrożonych tąpaniami kopalń, skutkami przekształceń natury strukturalno-organizacyjnej sektora wydobywczego oraz wielopokładowym charakterem złoża węgla kamiennego sprawia, że pozyskiwanie tego surowca w GZW odbywa się z roku na rok w trudniejszych i bardziej skomplikowanych warunkach.

W obliczu dużego zagrożenia metanowego, pożarowego czy też restrykcyjnych niejednokrotnie wymagań odnośnie ochrony obiektów powierzchniowych i podziemnych, zakłady górnicze coraz częściej prowadzą eksploatację w obrębie, bądź w strefach bezpośredniego oddziaływania różnego rodzaju zaszłości (krawędzi, resztek, zrobów, filarów), w sąsiedztwie zaburzeń uskokowych o znacznych amplitudach zrzutu oraz rejonach o silnym zaangażowaniu tektonicznym. Oczywistą konsekwencją wzmiankowanego stanu rzeczy jest intensyfikacja poziomu zagrożenia zjawiskami geodynamicznymi, a przykładem potwierdzającym słuszność tak postawionej tezy może być samoistne zdarzenie, do jakiego doszło 27.07. 2006 r. w pokładzie 502 na poziomie 790 m KWK Pokój.
Zasadniczym celem pracy jest próba ustalenia realnych przyczyn zaistniałego wstrząsu górotworu o energii sejsmicznej 9107J oraz okoliczności związanego z nim tąpnięcia w dowierzchni 4. W oparciu metodę modelowania matematycznego przeprowadzono wielowariantowe symulacje numeryczne m.in. pod kątem oceny prawdopodobieństwa wystąpienia procesów pękania w zalegających nad pokładem 502 wstrząsogennych utworach piaskowcowych oraz uaktywnienia się uskoku zachodniego o zrzucie 2,5-7,5 m. W ramach podjętych obliczeń śledzono kształtowanie się zmienności odpowiednio zdefiniowanych wskaźników (wytężenia, gęstości energii odkształceń sprężystych, gęstości energii rozproszonej, intensywności uwalniania energii), przy czym rezultaty ilustrowano graficznie w formie wykresów lub przestrzennych map warstwicowych. Obserwacje prowadzono na poziomie pokładu 502 oraz warstwy wstrząsogennej dla trzech sytuacji ruchowych charakteryzujących stan robót w czasie zatwierdzania projektu technicznego dla ściany 222, w dniu wystąpienia tąpnięcia i w trakcie wybierania ściany 418a w pokładzie 504.

Na podstawie syntetycznej dyskusji uzyskanych wyników sformułowano szereg istotnych stwierdzeń i wniosków dotyczących wpływu zaszłości eksploatacyjnych oraz zaburzeń tektonicznych na całokształt uwarunkowań geomechanicznych towarzyszących wybieraniu pokładu 502 w parceli ściany 222. W konkluzji przedstawiono autorski pogląd na temat genezy tąpnięcia z dnia 27.07.2006 r. oraz wypracowano zespół postulatów zmierzających w kierunku ograniczenia ryzyka występowania lub minimalizacji skutków podobnych zdarzeń w przyszłości. Odniesiono się do kwestii potencjalnych możliwości predykcji zaistniałego wysoko- energetycznego wstrząsu w oparciu o wykorzystane metody rozpoznania i monitoringu, a także dokonano oceny zastosowanej profilaktyki tąpaniowej (długofalowej i doraźnej) w aspekcie prognozowanego i faktycznego stanu zagrożenia.

 

Wykaz dotychczas wydanych pozycji